تبلیغات
انسجام - سیاست خارجی

به نام خدا

انسجام
امروز   به وبلاگ  انسجام  خوش آمدید


¿سیاست خارجی
شنبه 10 شهریور 1386

                        

                             تئوریزه کردن سیاست خارجی

رهبر معظم انقلاب، چندی پیش در دیداری که با مسئولان وزارت امور خارجه داشتند، خطوط اصلی دیپلماسی را مشخص کردند و در پایان دیدار مسئولان دیپلماسی کشور را به نظریه پردازی درباره مسائل مطرح شده در آن دیدار توصیه کردند.

امروزه که جمهوری اسلامی چشم انداز بیست ساله را سرلوحه‌ای برای تحقق اهداف میان مدت انقلاب قلمداد می کند، یکی از بخش‌های لاینفک در تحقق این سند، سیاست خارجی و دستگاه مهم دیپلماسی است. رهبر معظم انقلاب در حالی که هدف اصلی دیپلماسی را تامین منافع ملی اعلام کردند در مورد شاخصه‌های دیپلماسی فرمودند: « انقلاب اسلامی برای تحقق برنامه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اسلام در ایران بر پا شده و در عرصه روابط جهانی نیز با تکیه بر آموزه‌های اسلامی، نظام ظالمانه سلطه را رد و صلح و امنیت و سعادت همه ملتها را پیگیری می‌کند و به همین علت نظام سلطه جهانی، ذاتا با نظام اسلامی، دچار چالش است که این واقعیت را هیچگاه نباید از یادبرد». همچنین ایشان فرمودند: «ما رفتار نظام سلطه را به هیچ وجه قبول نمی کنیم، البته داعیه سلطه‌گری نداریم اما در هیچ موضوعی زیر بار سلطه نمی‌رویم و شاخص دیپلماسی خود را مقابله با رفتار نظام سلطه و خروج از قاعده «سلطه‌گر ـ سلطه‌پذیر» می‌دانیم.»

هم‌اکنون جمهوری اسلامی ایران بعد از گذشت سه دهه از انقلاب شکوه‌مند اسلامی، و پشت سر گذاشتن هشت سال جنگ تحمیلی و تحریم‌های متفاوت، به عنوان یکی از قدرت‌های منطقه‌ای مطرح شده است و با توجه به اهداف سند چشم‌انداز در صدد تبدیل شدن به کشوری توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی علمی وفناوری در سطح منطقه و موثر در روابط بین الملل است. نیل به این هدف تحقق نخواهد یافت مگر با دیپلماسی فعالی که تهدید‌های پیشروی کشور را به فرصت تبدیل کند و از فرصت‌های موجود بهترین استفاده را ببرد.

تئوریزه کردن سیاست خارجی آن جایی اهمیت پیدا می‌کند که ما بخواهیم با سرلوحه قرار دادن هویت اسلامی و انقلابی –نه توسل به روش‌های مرسوم- ، به عنوان کشور اول منطقه شناخته شویم. با توجه به این هویت، نفی نظام سلطه که از ابتدا هم در شعارهای انقلابی حضرت امام خمینی(ره) وجود  داشته است، یکی از مهمترین این شاخصه‌ها در سیاست خارجی خواهد بود. امروزه رویکرد مقاومت هوشمندانه و عزت‌مندانه با نظام سلطه به عنوان سرمشق عمل بسیاری از ملتها و دولت ها قرار گرفته، تا آن‌جا که نظام سلطه برای خنثی کردن این تئوری، سعی در معرفی ایران به عنوان یاغی به جهانیان دارد.

در حالی که امروزه از داخل مجموعه انقلاب سخنان جدیدی در رابطه با نحوه تعامل با نظام سلطه شنیده می شود، حضرت آیت الله خامنه ای‌ به طرح سؤالی مهم پرداختند و گفتند: آیا با توجه به سلطه عجیب سلطه گران بر جهان، اصولاً چالش ملت ایران با این جبهه زورگو، فایده ای دارد و به جایی خواهد رسید؟

رهبر انقلاب قبل از طرح دیدگاه خود در این زمینه، پاسخ غیرواقعی به این سؤال مهم را لغزشگاه دانستند و یادآوری کردند: بسیاری از افرادی که نتوانستند به این سؤال پاسخ روشن بدهند و یا پاسخ آن را منفی دانستند، از اصول انقلاب تنزّل و اعلام کردند نمی توان در برابر زورگویان، کاری کرد و باید کوتاه آمد.

ایشان در پاسخ به این سوال نیز فرمودند: با استناد به تجربیات متعدد و تعیین کننده ای که وجود دارد می‌توان قاطعانه گفت ما می‌توانیم با اتکا به نیروی عظیمی که اسلام به ملت ایران داده است، در مقابل جبهه سلطه بایستیم و حتی بر قوی تر از این جبهه پیروز شویم.

البته گفتنی است که دستگاه دیپلماسی ایران، به خصوص در چند سال اخیر بسیار مقتدر، هوشمندانه و فعال عملکرده است. برای نمونه دستگیری 15 نفر از نیروی دریایی انگلستان پس از تجاوز به آب‌های سرزمینی ایران که می‌توانست تهدیدی جدی برای امنیت کشور و همچنین آسیبی جدی‌تر به وجهه دفاعی ایران باشد را به فرصتی بی‌نظیر تبدیل کرد که در پایان به تحقیر متجاوزین انجامید.

آنچه مهم است اینکه تا وقتی که چارچوب دپیلماسی مشخص نباشد و افق‌های پیشروی تعین نشده باشد، احتمال انحراف از خطوط اصلی انقلاب می‌رود. «پس با اتکاء به خداوند، خودسازی، برنامه ریزی عاقلانه و متفکرانه و اقدامات صحیح، اهداف دیپلماسی جمهوری اسلامی یعنی تأمین منافع ملی ایران» این خطوط کلی باید هرچه زودتر باید تعین و تئوریزه شود.

نوشته شده در شنبه 10 شهریور 1386 و ساعت 08:09 ق.ظ توسط : محمدهادی فکری
ویرایش شده در شنبه 10 شهریور 1386 و ساعت 08:09 ق.ظ